Michel Högelcko

Kapitein in het Friese regiment, eerste vermelding in 1584 (dagboeken WL)

zie: https://www.dbnl.org/tekst/aa__001biog10_01/aa__001biog10_01_0247.php
Was een Duitser van geboorte en kwam vermoedelijk in 1572 met de eerste vreemden benden onder Schouwenburg en Bronkhorst in Friesland.
Hij komt echter voor het eerst voor in 1585 als hopman.

Hogelko was een Duitser uit Lubeck en werd in 1587 door de Staten van Friesland benoemd tot luitenant kolonel over het Friese regiment.
Bijzonder was dat tegelijkertijd Willem Lodewijk een andere officier, Peter Sedlnitsky, aanstelde in dezelfde functie….

Tekst bij Peter Sedlnitsky en Michel Högelcko:
Begin 1589 lag Högelcko in Dokkum en veroverde ‘op loffelijke wijze’ in maart 1589 de schans Enumatil, samen met hopman Schay.
Hierna kreeg Högelcko het opperbevel van de vesting Nijezijl toevertrouwd, waarin slechts twee vendels lagen.
Deze kans op bevoorrading van deze schans deed zich hierna voor toen de Spaanse aanvoerder Verdugo naar de schans Reide was getrokken, die graaf Willem Lodewijk kort daarvoor had veroverd.
Hierna wachten de twee hopmannen Frederik van Vervou en Peter Fopsen op de bevelen van de Stadhouder en de Gedeputeerden inzake het konvooi van de bevoorrading.
Toen vernamen ze dat overste Sedlnitsky uit Holland was gekomen, waarna deze opdracht kreeg, samen met de mannen van Fervou en Fopsen het transport naar Nijezijl te begeleiden. Op 19 juni 1589 gingen ze op pad van Dokkum met 93 wagens met voorraad en kwamen bij het aanbreken van de dag tussen Visvliet en Grijpskerk.
Op verzoek van Vervou zou Högelcko 50 van zijn man naar Grijpskerk zenden, omdat er vijandelijke uitvallen uit de schans De Opslag of uit Grijpskerk vreesde.
Om na de veilige aankomst weer een veilige terugtocht te ondernemen kreeg Högelcko zijn hopman Tjaard Jansen Wederspan, de opdracht om met een schip naar Grijpskerk te varen. Aldaar zou hij 30 man laten onderzoeken of de vijand nog aanwezig was en zo ja, om dan als een teken de wieken van de molen te draaien.
Dit verliep echter nogal wanordelijk, waardoor er zo’n 30 a 40 man door de Spaansen werden omgebracht, waaronder Högelcko zijn stiefzoon vaandrig Hendrik van Lubeck.
Toen Högelcko de schermutselingen van Nijezijl zag, liep hij wanhopig naar Sedlnitsky die net klaar stond buiten de vesting met zijn 450 man en ruim 80 wagens.
Sedlnitsky zag het gevecht koelbloedig aan en riep ‘Trekt voort mannen, trekt voort!’ en zei tegen Högelcko dat hij niets kon doen omdat hij niet wist hoeveel Spaansen er bij het gevecht aanwezig waren en anders zou hij zelfs de schans Nijezijl in gevaar kunnen brengen.

Hierna schold Högelcko Sedlnitsky uit voor ‘eenen lafhartigen en trouweloozen man’, waarop Peter zijn beklag deed bij de stadhouder omdat zijn eer was aangetast.
In het vonnis van het krijgsgerecht van 3 oktober 1590, dat ook uitgegeven werd, werd Sedlnitsky met algemene stemmen in het gelijk gesteld waarbij Michel 1000 gulden boete moest betalen.
Dat Gedeputeerde Staten en de Stadhouder niet op één lijn zaten, bleek wel uit het feit dat Högelcko bij zijn afscheid van de Staten een gouden ketting ontving waaraan een gedenkpenning hing met daarop zijn portret en een Latijnse tekst.

https://www.denieuweschatkamer.nl/geldcollectie/tentoonstelling-en-online-collectie/nationale-numismatische-collectie/detail/pe-00730
Beloningspenning van de Gedeputeerde Staten van Friesland aan Michael Hoegelco in 1591.
—
Voorzijde
Beeld: Borstbeeld naar rechts met platte hoed, een geheven zwaard in de rechter hand
Tekst: ORDINVM FRISIA DEPVTATI B M DD 1591
—
Keerzijde: Beeld
Gekroonde wapen van Friesland
Tekst: MICHÆLI HOEGELCO 7 COHORTIVM PRÆFECTO / O F