Douwe Aylva van Loo

Achtergrond
De familie Van Loo is een oude adellijke familie, afkomstig uit Dordrecht. Zij bekleedden daar belangrijke functies zoals landsadvocaat van de Staten van Holland.
In 1515 was een Albrecht van Loo Raadsheer bij het Hof van Friesland en hij was de stamvader van de Friese tak.

Douwe Aylva van Loo werd in 1639 geboren als zoon van Gerrit Arents van Loo en His Douwesdr. van Aylva.
Omdat hij naar zijn grootvader (Douwe Ernstes van Aylva) van moederskant werd vernoemd, kreeg hij de dubbele achternaam Aylva van Loo.

Zijn ouders woonden vermoedelijk in 1639 al te Leeuwarden, waar Douwe dan ook waarschijnlijk zal zijn geboren.
Vader Gerrit van Loo was kapitein in het Friese Nassause Regiment en werd later zelfs nog luitenant-kolonel.
Behalve Douwe, werd in 1644 nog Arent van Loo geboren, die ook weer kapitein zou worden.

Douwe trouwde op 18 november 1660 te Beers met Helena van Botnia.
Zijn huwelijk was een enorm strategische, want via zijn vrouw kwam hij namelijk te wonen op Mammema State te Jelsum.
Haar ouders waren Dominicus Justus van Botnia (1617-1660) en Geertruida van Meckema (ong. 1615- >1660).
Dominicus was grietman van Baarderadeel van 1648 tot zijn overlijden in 1660 en met hem stierf het geslacht Botnia in mannelijke lijn uit.
Als enige dochter werd Helena geboren, die dus de laatste naamdrager van de Botnia’s was en erfgenaam van de Mammema State.

–> Op 16 augustus 1661 deed Helena van Botnia belijdenis van haar geloof in de Hervormde Gemeente van Jellem-Beers.
–> Op 24 september 1661 werd Douwe Aylva van Loo, grietman van Baarderadeel, lidmaat van de Hervormde Gemeente te Jellum-Beers.

Het huwelijk tussen Douwe en Helena duurde slechts negen jaar en leverde geen nakomelingen op.
Zijn overlijdensplaats en begrafenisplaats zijn helaas niet bekend, maar vermoedelijk is Douwe begraven in de Jacobijnerkerk te Leeuwarden.
De Friese roots lagen immers in deze Friese hoofdplaats.

Mammema State
Douwe en Helena kwamen dus met hun trouwen in 1660 op Mammema State te Jellum te wonen.
Helena haar ouders Dominicus Justus van Botnia en Geertruida van Meckema zullen hier vanaf ongeveer 1645 hebben gewoond.
Deze state was daarvoor bewoond door Doecke van Botnia en zijn vrouw Ymck van Dekema.
Ymck haar vader was de bekende ‘jonker Sicke van Dekema (1548-1625), die uiterard ook bewoner was van Mammema State.
Na het overlijden van Douwe hertrouwde Helena in 1671 met luitenant-kolonel Watze van Burmania.
Op 16 maart 1708 overleed Helena van Botnia, waarna ze werd begraven in de kerk van Jellum, waar haar tweede man ook begraven werd.

–> ’t slot Mammema te Jellum in Baerderadeel, behoort Jonker Douwe van Burmania, in 1723 (tekening J. Stellingwerf, 1723)


Rouwbord

Sinds juni 2021 hangt het rouwbord van Douwe Aylva van Loo in de Jacobijnerkerk te Leeuwarden.
De onlangs overleden eigenaar, schonk het aan  deze kerk, die het een mooi plekje in de kerk heeft gegeven.
Of het oorspronkelijk ook in deze kerk heeft gehangen is volgens mij nog niet zeker.
Ook de kerk van Jellum zou hiervoor in aanmerking kunnen komen, omdat hij daar woonachtig was.

Op het rouwbord staan de familiewapens van zijn zestien (adellijke) voorouders.
In het midden staat zijn eigen familiewapen, met heel toepasselijk twee gekruiste zwaarden.
De tekst eronder is als volgt:

J. Douwe Aylua Van Loo
Grietman over Baerderadeel
ende mede Raad ter Admi-
ralityt int Noorderquartier
Obyt den 13 May Aetatis 30
Ao. 1669

Rouwbord van Douwe Aylva van Loo (1639-1669).
Foto: Ad Fahner / Facebook

De familiewapens zijn als volgt ingedeeld:
Linksboven: de betovergrootvaders van vaderskant
Linksonder: de betovergrootmoeders van vaderskant
Rechtsboven: de betovergrootvaders van moederskant
Rechtsonder: de betovergrootmoeders van moederskant

De voorouders van Douwe Aylva van Loo met helemaal rechts de zestien voorouders.
Hun wapens staan allemaal afgebeeld op het rouwbord.


Kwartierwapens van Douwe Aylva van Loo in het Wapenboek van Hesman uit 1708.

Beschrijving
Bladzijde 69 uit het wapen- en vlaggenboek Hesman.
Vaderlijke Quartieren van de welgebooren Heer Douwe Ailva van Loo, owerleeden den 13 maij 1669. legt inde Jakobijnner kerktot Lieuwaarden.
Moederlijke Quartieren van de selwen welgebooren Heer Douwe Ailva van Loo.

Rouwbord Damas van Loo

Rouwbord van Damas van Loo (archiefdepot Rabobank Nederland).
In febr. 2019 geveild door Amsterdams Venduhuis de Eland en de Zon.

Opvallend is overigens de gelijkenis met het rouwbord van zijn oom Damas van Loo.
Dit bord werd in 2019 geveild en de huidige plek is momenteel helaas onbekend.

Militaire carrière
Aangezien de familie één van de bekendste officierenfamilies van Friesland zou worden, lag ook voor Gerrit deze carrière voor de hand.
Op 4 februari 1658 werd hij benoemd als kapitein, als opvolger van zijn oom Arent Arents van Loo, die toen kort tevoren was overleden.
Amper een half jaar later volgde Arnold van Vierssen hem alweer op als kapitein.

Douwe had namelijk  zijn zinnen gezet op een nieuwe carrière als ritmeester, dat was een kapitein bij de cavalerie, dus ‘te paard’.
Op 19 augustus 1658 werd hij benoemd als ritmeester, als opvolger van Johannes Nauta van Hesens, die overigens onder de mooiste ‘ritmeesterzerk’ in de kerk van Jorwerd ligt begraven.
Lang heeft zijn carriere als ritmeester echter niet geduurd, want op 20 juli 1661 volgde Douwe Sirtema van Grovestins hem weer op.

Bestuurlijke carrière
Door het overlijden van zijn schoonvader Dominicus Justus van Botnia op 13 april 1660, kwam namelijk de functie van grietmvan van Baarderadeel vacant.
Op 4 mei 1660 werd hij al benoemd in deze eervolle en belangrijke functie en even later dat jaar trouwde hij met Helena.
Naast zijn functie als grietman was Douwe dus, volgens het rouwbord, ook Raad ter Admiraliteit van het Noorderkwartier.

Omdat hij als grietman in de Friese Staten zat, kon hij dit ambt bij de Admiraliteit ook uitoefenen.
Deze admiraliteit zetelde om de drie maanden in Hoorn en Enkhuizen.
In 1664 was hij aanwezig bij de lijkstatie (begrafenisstoet) van de Friese stadhouder Willem Frederik.
In 1669 overleed Douwe echter al op 30-jarige leeftijd, waarna Ernst Mockema van Harinxma thoe Slooten hem opvolgde als grietman.

Lijkstatie Willem Frederik
In 1664 overleed de Friese stadhouder Willem Frederik van Nassau-Dietz, waarna hij op 15 december dat jaarr werd begraven in de Grote kerk te Leeuwarden.
Van de rouwstoet werd een prent van 25 pagina’s gemaakt, waarop o.a. ‘onze’ Douwe levensecht werd getekend.
Dat de afbeeldingen levensecht waren, weten we omdat het schetsboekje deels bewaard is gebleven, gemaakt door Frans Carree.
Gelukkig is hierin de schets van Douwe Aylva van Loo bewaard gebleven met de naam erbij vermeld.

Op plaat 16 staan leden van Friese Staten namens Westergo afgebeeld.
Helemaal links zien we Jr. Douwe Aylva van Loo staan met naast hem dr. Gerhardus Adius, beiden namens de grietenij Baarderdeel.

Van weghen Wester-goo
Baerderadeel

Jr. Douwe Aylva van Loo, Grietman, mede Admiraliteyt tot Rotterdam
Dr. Gerhardus Adius

Douwe Aylva van Loo (l) en Gerhardus Adius (r) in de lijkstatie van Willem Frederik in 1664.


portretje met onderschrift:
Jr. Douwe Aylva van Loo, Grietman |ower Baerderadeel mede Raed ter Admiraliteyt tot Rotterdam wegens I de Provincie van Frieslandt (pi. 16, de le van links).

Familiewapen

Familiewapen Van Loo
(Stamboek van den Frieschen Adel)


Familieleden in het leger

  • Zijn vader Gerrit Arents van Loo (ong. 1610-1645) was luitenant-kolonel
  • Zijn oom Boudewijn van Loo (ong. 1600-1648) was kapitein
  • Zijn oom Ernst van Aylva (ong. 1620-1665) was kolonel
  • Zijn oom Damas van Loo (ong. 1605-1666) was luitenant-kolonel
  • Zijn oom Arent Arents van Loo (ong. 1610->1656) was kapitein
  • Zijn broer Arent Gerrits van Loo (1644-1667) was kapitein
  • Bijna alle neven werden ook weer officier in het Friese Regiment.

Vaandel
onbekend

Compagnie nr. C26
* Douwe Aylva van Loo (1639-1669)
* Kapitein van 1658-1658

* Voorganger: zijn oom Arent Arents van Loo
* Opvolger: Arnold van Vierssen
Ritmeesters 3
* Ritmeester van 1658-1661
* Voorganger: Johannes Nauta van Hesens
* Opvolger: Douwe Sirtema van Grovestins
* Hoogste militaire functie: ritmeester
* Woonplaats: Jellum, Mammema State

Bronnen / meer informatie
http://www.mpaginae.nl/Nauta/kapiteins.htm|
http://www.stinseninfriesland.nl/MammemaState.htm
http://www.mpaginae.nl/GS/GSnaaml.htm
http://images.tresoar.nl/wumkes/periodieken/dvf/dvf-0382-1918-26.pdf
https://www.museum.frl/collectie/objecten/2645/
https://nl.wikipedia.org/wiki/Lijst_van_grietmannen_van_Baarderadeel

Samen met Jeroen Punt (NMM) proberen we de lijsten van Friese compagnies zoveel mogelijk te reconstrueren.

Friese Nassause Regiment
Kapitein

  1. Jacob van Roussel
  2. Adriaen Slijp
  3. Bonefacius van Scheltema
  4. Ludolf Potter
  5. Frans van Roussel
  6. Abbe van Bootsma
  7. Jan Sageman
  8. Juw van Eysinga
  9. Frans van Donia
  10. Lolle van Ockinga
  11. Taecke van Hettinga
  12. Frans van Cammingha
  13. Wigle van Hania
  14. Arent van Arentsma
  15. Wopcke van Herema
  16. Willem van Inthiema
  17. Ids van Eminga
  18. Seerp van Dijxtra
  19. Sybren van Walta
  20. Tiete van Galama
  21. Jacques van Oenema
  22. Sybe van Aylva
  23. Jan van Burmania
  24. Juw van Harinxma
  25. Jarich van Hottinga
  26. Epe van Heemstra
  27. Damas van Loo
  28. Douwe van Andringa
  29. Rienck van Dekema
  30. Ruurd van Feytsma
  31. Binnert van Heringa
  32. Wybren van Roorda
  33. Johan van Bonga
  34. Idzart van Grovestins
  35. Frans Aebinga van Humalda
  36. Hans van Oostheim
  37. Jan van Idsaerda
  38. Gosewijn van Wiedenfelt
  39. Tjalling van Sixma
  40. Georg Frederick thoe Schwartzenberg en Hohenlansberg
  41. Doecke van Hemmema
  42. Philip van Boshuizen
  43. Harmen van Wonsdorp
  44. Willem van Haren
  45. Douwe van Glins
  46. Hessel van Aysma
  47. Quirijn de Blau
  48. Jacob van Ruffelaer
  49. Peter Sedlnitsky
  50. Tjaard Wederspan
  51. Jacques van Challansi
  52. Doecke van Rinia
  53. Doecke van Martena
  54. Tjaard Tjebbes Hobbema
  55. Jan Gerckes Hoptilla
  56. Michiel Hagen
  57. Simon Jongestall
  58. Leendert Huijghis
  59. Rencke van Lycklama
  60. Tjerk van Solckema
  61. Taecke Lieuwes
  62. Douwe Aylva van Loo

Friese Nassause Regiment
Luitenant

  1. Rienck van Sytzama
  2. Hoyte van Goslinga

Groninger Nassause Regiment
Kapitein

  1. Caspar van Ewsum
  2. Boiocko van der Wenghe

Hoogduitse Nassause Regiment
Kapitein

  1. Nicolaas van Boringer

OVERIGE GEGEVENS

Woonde te Jellum, Mammema State.

Op 4-2-1658 werd hij kapitein, als opvolger van wijlen A(rent Arents) van Loo (AAB: Oom van Douwe)
Op 19-8-1658 werd hij als kapitein opgevolgd door A(rnold) van Vierssen.
Op 19-8-1658 werd hij ritmeester als opvolger van J(ohannes) Nauta van Hesens.
Op 25-3-1659 werd Dominicus van Sixma luitenant in de compagnie van ritmeester Douwe van Loo, ipv Jr. I. Hay.
Op 11-8-1660 werd Feio van Heemstra luitenant in de compagnie van Z.D.A. (AAB: Douwe Aylva) van Loo, ipv D. Sixma.
Op 20-7-1661 werd hij als ritmeester opgevolgd door Jr. Douwe van Grovestins.

In 1660 werd hij grietman van Baarderadeel.

Zie leedbrief van George van Glins van aug. 1665.
Woonde toen te [Jellum].
vidit – De Heere Douwe Aylva van Loo met sijn huisvrou, tot Jellum
http://www.mpaginae.nl/Glins/rouw.htm

Kenmerken

NaamDouwe Aylva van Loo
WoonplaatsJellum, Mammema State
CompagnieRITMEESTERS 3
C26
RangFriese Nassause Regiment - kapiteins
Friese Nassause Regiment - Ritmeesters
NationaliteitFriesland
Officier van:1658 en 1658
Officier tot1661 en 1658
Vermeld bij:-
Gesneuveld-
(BK nr.)22363
Blogja
Portret/State/Familiewapen
AfbeeldingenState
Familiewapen
Rouwbord
Voorganger in RITMEESTERS 3Johannes Nauta van Hesens
Opvolger in RITMEESTERS 3Douwe Sirtema van Grovestins

Andere ritmeesters

Admiraliteit van Friesland - Kapitein

Admiraliteit van Friesland - Luitenant-Admiraal

Friese Nassause Regiment - kapiteins

Friese Nassause Regiment - Luitenants

Friese Nassause Regiment - Ritmeesters

Groninger Nassause Regiment - Kapiteins

Hoogduitse Nassause Regiment - Kapiteins